Mizahın Kapsamlı Açıklaması

Konusu 'Sizin sorularınız' forumundadır ve Kayıtsız Üye tarafından 28 Aralık 2012 başlatılmıştır.

  1. arkadaşlarım mizahın kapsamlı bir açıklamaasını yapamısınız
     
  2. sultan_mehmet © ◄ كُن فَيَكُونُ ► Yönetici Forum Administrator

    Mizah nedir?

    Hayatın güldürücü yanlarını ortaya koyan sanat türü. İnsanı gülmeye sevk eden resim, karikatür, konuşma ve yazı sanatıdır. Mizah eserleri sadece şaka, güldürme maksadıyla söylenip, yazılıp, çizildiği gibi belli fikirleri ifade etmek için de ortaya konulabilir. Karikatür, hikaye, roman, komedi, nükte, fıkra, hiciv, taşlama gibi şekillerde karşımıza çıkan bu eserlerin en ehemmiyetli vasfı espri dediğimiz asıl can alıcı noktanın, eserin teferruatı arasında büyük bir maharetle gizlenmesi, tam sırası gelince de beklenmedik bir anda söylenmesidirmizah

    Mizah, hayal ve hislerden daha çok zeka mahsülüdür. Bir mizahçı, hayal gücünden, olup bitenlerden, tarihten ve çeşitli bilgilerden faydalanabilir. Mizah, aynı zamanda sosyal ihtiyaçtır. Zaman zaman öfke ve sıkıntıların dağıtılmasında, emniyet supabı gibi tesirli olur.

    Milletlerin ve cemiyetlerin mizah anlayışı birbirine benzemez. Milli karakter, yaşama tarzı gibi şahsa ve topluluğa ait özellikler mizah anlayışına tesir eder.
    Türk mizahı

    Türkiye’de ilk mizah, dünyanın başka taraflarında olduğu gibi sözlü olarak başlamıştır. Sözlü Türk Mizahı’nın en yaygın misali fıkralardır. Fıkralar, şahıslara ve bölgelere göre çeşitli isimler altında toplanır. Bunlardan bir kısmı Türklüğün zeka inceliğini, nükte gücünü ve hayat görüşünü en güzel yansıtan, Nasreddin Hoca fıkraları gibi, belli bir şahsa aittir veya o şahsa mal edilerek anlatılır. Mahalli fıkralar, bazı bölge halkını ve ırk zümrelerini karakterize eder. Karadeniz, Doğu Anadolu, Rumeli, İstanbul insanlarına, Yahudilere, İskoçlara dair anlatılan birçok fıkra, bu bölgelerde yaşayan kişilerin mizaçlarını, olaylar karşısındaki tepkilerini, bazen da şivelerini mübalağalı bir tarzda işler. Ayrıca büyük şehir fıkraları, karı-koca fıkraları, halk bilmecelerinin bir kısmı, tekerlemeler, Karagöz, ortaoyunu, meddah konuşmaları Türklere mahsus sözlü mizah çeşitleridir.

    Bir kısım destanlar (Sivrisinek Destanı, Züğürtlük Destanı) ve bazı halk manileri de sözlü ve yazılı mizaha misal gösterilebilir.

    Yazılı Türk Mizahı’nın kökü divan edebiyatının başlangıcına kadar iner. Eski mizah yazılarının büyük kısmı, güldürücü, hikmetli veya eğlenceli fıkraları içine alan, Letaif denilen kitaplarda toplanırdı. Divan edebiyatında mizahi eserlerin, hiciv, hezl, latife olmak üzere üç çeşiti vardı. Fuzuli’nin Şikayetname’si, Şeyhi’nin Harname’si (Merkep Hikayesi), Kani’nin Hirrename’si (Kedi Hikayesi), Nef’i’nin Siham-ı Kaza’sı (Kaza Okları), İzzed Molla’nın Mihnet-i Keşan’ı (Keşan’da Çekilen Sıkıntılar), Edirneli Güfti’nin Tezkire’si, Süruri’nin Hezeliyat’ı (Hicivler) divan edebiyatının en önemli mizah eserleri arasındadır.

    Halk edebiyatında taşlama, mani, destan türünde birçok yazılı mizah eserine rastlanır. Anonim mani, bilmece ve tekerlemeler arasında da mizahi olanlar çoktur. Halk edebiyatında mizah; topluma, zamana bazı meslek zümrelerine, ünlü kişilere dönük olması bakımından, divan edebiyatından ayrılır. Fakat halk edebiyatında da belli kişilere ve kavramlara sataşmalar oldukça çok görülür.

    Tanzimattan sonra yazılı mizah daha çok cemiyet konularını işlemiştir. Ziya Paşanın 1870’te neşredilen Zafername’si, bu devrin en önemli mizah eseri kabul edilmektedir. Yirminci yüzyıl başlarında Hüseyin Rahmi Gürpınar, Rıza Tevfik Bölükbaşı, Ahmed Rasim; milli edebiyat döneminden günümüze kadar da Neyzen Tevfik, Refik Halit Karay, Orhan Seyfi Orhon, Fazlı Ahmed Aykaç, Yusuf Ziya Ortaç (Akbaba Dergisi) gibi yazarlar mizah alanında isim yapan kimseler oldular.
    Sözlükte "mizah" ne demek?

    1. Gülmece: cemal nadir yalnızca karikatürist değil, bir mizah ustasıydı .
    Cümle içinde kullanımı

    İnci gibi güzel bir yazısı ve mizaha da istidadı varmış.
    - Y. K. Beyatlı
    Mizah kelimesinin ingilizcesi

    n. humor, humorousness, humour [Brit.], whimsicality, whimsicalness
    Köken: Arapça
     

Sayfayı Paylaş